အအေးဒဏ်ပိုလာ၍ မြောက်ဦး-စင်းဘောကိုင်းစစ်ရှောင်စခန်းတွင် မွေးကင်းစကလေးငယ်များ၊ မိခင်များနှင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် စောင်နှင့်အနွေးထည်များအရေးပေါ်လိုအပ်နေ

 အအေးဒဏ်ပိုလာ၍ မြောက်ဦး-စင်းဘောကိုင်းစစ်ရှောင်စခန်းတွင် မွေးကင်းစကလေးငယ်များ၊ မိခင်များနှင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် စောင်နှင့်အနွေးထည်များအရေးပေါ်လိုအပ်နေ

ခိုင်လူလှ (ရိုးမမြေ)

နိရဉ္စရာ၊ ဇန်နဝါရီ ၅/၂၀၂၁

နတ်တော်လဆန်းမှ စပြီး အလွန်ချမ်းအေးလာသဖြင့် လူဦးရေ ၃၀၀၀ ကျော်နေထိုင်သည့် မြောက်ဦးမြို့နယ် စင်းဘောကိုင်းစစ်ဘေးရှောင်စခန်းမှ မွေးကင်းစကလေးငယ်များ၊ မွေးကင်းစကလေးမိခင်များ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင် မိခင်များနှင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် စောင်နှင့်အနွေးထည်များ အရေးပေါ်လိုအပ်နေကြောင်း စခန်းတာဝန်ရှိသူများက ပြောသည်။

စင်းဘောကိုင်း စခန်းတာဝန်ခံ မဥမ္မာနွယ်က “ ဒီဒေသ လေးမြို့ချောင်း စင်းဘောကိုင်းက ချောင်းဖျားဆိုတော့ တစ်ခြား ဒေသထက် အချမ်းကြီးပါတယ်။  ဒီနှစ်မှာတစ်ခါ တော်တော်လေး ပိုပြီးနှစ်တိုင်းထက် ချမ်းနေပါတယ်။ တအားချမ်းတော့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်တွေ၊ မွေးကင်းစကလေးတွေ၊ ကလေးအမေတွေ၊ နောက်ပီးရင် သက်ကြီး ရွယ်အိုတွေက တစ်ခြားလူတွေထက် ပိုအဆင်မပြေ ဖြစ်နေပါတယ်။ မနက် ၄ နာရီဆို တအားချမ်းတယ်ဆိုပြီး မီးလှုံနေကြတယ်။ စောင်တွေ၊ အနွေးထည်တွေ အလုံအလောက်မရှိတော့ အများကြီး အခက်အခဲ ခံနေကြရတယ်” ဟု ပြောဆိုသည်။ 

တချို့ သက်ကြီးရွယ်အိုများမှာ အချမ်းဒဏ်ကြောင့် ခန္ဓာကိုယ် အဆစ်များ ထုံကျင် ကိုက်ခဲမှုများ ဖြစ်ပေါ် နေကြောင်း၊ သက်ကြီးရွယ်အို နှစ်ဦးသုံးဦးမှာ ချမ်းအေးသဖြင့် လက်များနှင့် ခြေများ ထုံကျင်ကိုက်ခဲ၍ မသွားနိုင်၊ မလာနိုင်ဖြစ်နေကြောင်း စခန်းတာဝန်ခံ မဥမ္မာနွယ်က ဆက်လက် ပြောဆိုသည်။

လက်ရှိတွင် စင်းဘောကိုင်း စစ်ရှောင်စခန်းတွင် အိမ်ထောင်စု ၇၇၀၊ ကျား ၁၉၂၃ ဦး၊ မ ၁၉၆၅ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၃၈၈၈ ဦးရှိကြောင်း၊ ထိုအထဲတွင် ပလက်၀ မြို့နယ် မီးဝ၊ ကျောက်တော်နှင့် မြောက်ဦးမြို့နယ်ရှိ ကျေးရွာပေါင်းစုံမှ လူများပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။

စခန်းကော်မတီဝင် ကိုတင်မြင့်က “ အခု အရမ်းချမ်းလာပါတယ်။ နတ်တော်လကနေ ပိုချမ်းလာပါတယ်။ ချမ်းလွန်းအားကြီးတော့ မအိပ်နိုင်ဘူး။ မီးထလှုံရတယ်။ အဓိက သက်ကြီးရွယ်အိုတွေ၊ ကလေးငယ်တွေနဲ့ ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးတွေအတွက် စောင်နဲ့ အနွေးထည် လိုအပ်နေပါတယ်” ဟု နိရဉ္စရာသတင်းဌာနသို့ ပြောဆိုသည်။

အထူးသဖြင့် ဆင်းရဲသော မိသားစုများတွင် မိသားစုတစ်ခုလုံး၌ စောင်နှစ်ထည်၊ သုံးထည်သာရှိ၍ ညအိပ်ရာဝင်ချိန်တွင် အခက်အခဲဖြစ်နေကြရကြောင်း၊ ညအချိန် ချမ်းအေးဒဏ်ကို မခံနိုင်၍ မီးထလှုံကြနေကြကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

“ အခု ဒီစခန်းမှာရှိတာက ပလက်၀ မြို့နယ် မီးဝက မိသားစု ၁၇ စုလောက်ရှိတယ်။ ကျန်တာတွေက မြောက်ဦးမြို့နယ် အလယ်ရွာ၊ ဘုရားကြီး၊ သာပေါင်၊ မော်ရွာသစ်၊ မော်ရွာဟောင်း၊ ကုန်းရွာ အစုံပါပဲ။ ရွာကို ပြန်ချင်ကြပေမယ့် ရွာတွေမှာ ရိက္ခာဘာမှ မရှိတော့သလို လုံခြုံရေးကလည်း မကောင်းဘူး။ မိုင်းတွေကလည်း စိုးရိမ်နေကြရတော့ ဘယ်သူမှ ကိုယ့်ရွာကိုယ် မပြန်နိုင်ကြဘဲ ဖြစ်နေကြပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။ 

၎င်းစခန်းတွင် ဆန်ရိက္ခာကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကြက်ခြေနီကော်မတီ ICRC တစ်ခုတည်းကသာ လက်ရှိ အကူအညီ ရရှိပြီး အစိုးရထံ (လူကယ်ပြန်) မှ ၉ လပိုင်း (စက်တင်ဘာလ တစ်ကြိမ်) နှင့် ၁၁ လပိုင်း (နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက်) နေ့ တစ်ကြိမ် ရောက်ရှိပြီး ဒီဇင်ဘာလနှင့် ဇန်နဝါရီအတွက် မရောက်ရှိသေးဟု စခန်း တာဝန်ရှိသူများက ပြောကြားသည်။ 

------------------------- 

Unicode:

အအေးဒဏျပိုလာ၍ မွောကျဦး-စငျးဘောကိုငျးစဈရှောငျစခနျးတှငျ မှေးကငျးစကလေးငယျမြား၊ မိခငျမြားနှင့ျ သကျကွီးရှယျအိုမြားအတှကျ စောငျနှင့ျအနှေးထညျမြားအရေးပေါျလိုအပျနေ

ခိုငျလူလှ (ရိုးမမွေ)

နိရဉ်စရာ၊ ဇနျနဝါရီ ၅/၂၀၂၁

နတျတောျလဆနျးမှ စပွီး အလှနျခမြျးအေးလာသဖွင့ျ လူဦးရေ ၃၀၀၀ ကြောျနထေိုငျသည့ျ မွောကျဦးမွို့နယျ စငျးဘောကိုငျးစဈဘေးရှောငျစခနျးမှ မှေးကငျးစကလေးငယျမြား၊ မှေးကငျးစကလေးမိခငျမြား၊ ကိုယျဝနျဆောငျ မိခငျမြားနှင့ျ သကျကွီးရှယျအိုမြားအတှကျ စောငျနှင့ျအနှေးထညျမြား အရေးပေါျလိုအပျနကွေောငျး စခနျးတာဝနျရှိသူမြားက ပွောသညျ။

စငျးဘောကိုငျး စခနျးတာဝနျခံ မဥမ်မာနှယျက “ ဒီဒသေ လေးမွို့ခြောငျး စငျးဘောကိုငျးက ခြောငျးဖြားဆိုတော့ တဈခွား ဒသေထကျ အခမြျးကွီးပါတယျ။  ဒီနှဈမှာတဈခါ တောျတောျလေး ပိုပွီးနှဈတိုငျးထကျ ခမြျးနပေါတယျ။ တအားခမြျးတော့ ကိုယျဝနျဆောငျတှေ၊ မှေးကငျးစကလေးတှေ၊ ကလေးအမတှေေ၊ နောကျပီးရငျ သကျကွီး ရှယျအိုတှကေ တဈခွားလူတှထေကျ ပိုအဆငျမပွေ ဖွဈနပေါတယျ။ မနကျ ၄ နာရီဆို တအားခမြျးတယျဆိုပွီး မီးလှုံနကွေတယျ။ စောငျတှေ၊ အနှေးထညျတှေ အလုံအလောကျမရှိတော့ အမြားကွီး အခကျအခဲ ခံနကွေရတယျ” ဟု ပွောဆိုသညျ။ 

တခြို့ သကျကွီးရှယျအိုမြားမှာ အခမြျးဒဏျကွောင့ျ ခန်ဓာကိုယျ အဆဈမြား ထုံကငြျ ကိုကျခဲမှုမြား ဖွဈပေါျ နကွေောငျး၊ သကျကွီးရှယျအို နှဈဦးသုံးဦးမှာ ခမြျးအေးသဖွင့ျ လကျမြားနှင့ျ ခွမြေား ထုံကငြျကိုကျခဲ၍ မသှားနိုငျ၊ မလာနိုငျဖွဈနကွေောငျး စခနျးတာဝနျခံ မဥမ်မာနှယျက ဆကျလကျ ပွောဆိုသညျ။

လကျရှိတှငျ စငျးဘောကိုငျး စဈရှောငျစခနျးတှငျ အိမျထောငျစု ၇၇၀၊ ကြား ၁၉၂၃ ဦး၊ မ ၁၉၆၅ ဦး၊ စုစုပေါငျး ၃၈၈၈ ဦးရှိကွောငျး၊ ထိုအထဲတှငျ ပလကျဝမွို့နယျ မီးဝ၊ ကြောကျတောျနှင့ျ မွောကျဦးမွို့နယျရှိ ကြေးရှာပေါငျးစုံမှ လူမြားပါဝငျကွောငျး သိရသညျ။

စခနျးကောျမတီဝငျ ကိုတငျမွင့ျက “ အခု အရမျးခမြျးလာပါတယျ။ နတျတောျလကနေ ပိုခမြျးလာပါတယျ။ ခမြျးလှနျးအားကွီးတော့ မအိပျနိုငျဘူး။ မီးထလှုံရတယျ။ အဓိက သကျကွီးရှယျအိုတှေ၊ ကလေးငယျတှနေဲ့ ကိုယျဝနျဆောငျ အမြိုးသမီးတှအေတှကျ စောငျနဲ့ အနှေးထညျ လိုအပျနပေါတယျ” ဟု နိရဉ်စရာသတငျးဌာနသို့ ပွောဆိုသညျ။

အထူးသဖွင့ျ ဆငျးရဲသော မိသားစုမြားတှငျ မိသားစုတဈခုလုံး၌ စောငျနှဈထညျ၊ သုံးထညျသာရှိ၍ ညအိပျရာဝငျခြိနျတှငျ အခကျအခဲဖွဈနကွေရကွောငျး၊ ညအခြိနျ ခမြျးအေးဒဏျကို မခံနိုျငျ၍ မီးထလှုံကွနကွေကွောငျး ၎င်းငျးက ဆိုသညျ။

“ အခု ဒီစခနျးမှာရှိတာက ပလကျဝမွို့နယျ မီးဝက မိသားစု ၁၇ စုလောကျရှိတယျ။ ကနြျတာတှကေ မွောကျဦးမွို့နယျ အလယျရှာ၊ ဘုရားကွီး၊ သာပေါငျ၊ မောျရှာသဈ၊ မောျရှာဟောငျး၊ ကုနျးရှာ အစုံပါပဲ။ ရှာကို ပွနျခငြျကွပမေယ့ျ ရှာတှမှော ရိက်ခာဘာမှ မရှိတော့သလို လုံခွုံရေးကလညျး မကောငျးဘူး။ မိုငျးတှကေလညျး စိုးရိမျနကွေရတော့ ဘယျသူမှ ကိုယ့ျရှာကိုယျ မပွနျနိုငျကွဘဲ ဖွဈနကွေပါတယျ” ဟု ၎င်းငျးက ဆကျပွောသညျ။ 

၎င်းငျးစခနျးတှငျ ဆနျရိက်ခာကို အပွညျပွညျဆိုငျရာကွကျခွနေီကောျမတီ ICRC တဈခုတညျးကသာ လကျရှိ အကူအညီ ရရှှိပွီး အစိုးရ (လူကယျပွနျ) ထံမှ ၉ လပိုငျး (စကျတငျဘာလ တဈကွိမျ) နှင့ျ ၁၁ လပိုငျး (နိုဝငျဘာ ၂၈ ရကျ) နေ့ တဈကွိမျ ရောကျရှိပွီး ဒီဇငျဘာလနှင့ျ ဇနျနဝါရီအတှကျ မရောကျျရှိသေးဟု စခနျး တာဝနျရှိသူမြားက ပွောကွားသညျ။ 

https://burmese.narinjara.com/.../5ff435d83f8935047dbb79d8

https://www.facebook.com/narinjara.info/posts/3933477706664277